Blog

Ustawa Kamilka a warsztaty dla dzieci – jakie obowiązki ma organizator warsztatów?

Udostępnij

Spis treści – Ustawa Kamilka a warsztaty dla dzieci

Prowadzisz warsztaty dla dzieci? Organizujesz zajęcia kreatywne, ceramiczne, szydełkowe, artystyczne albo sensoryczne? A może uczysz innych rękodzielników, jak legalnie prowadzić warsztaty?

W takim razie bardzo możliwe, że dotyczą Cię obowiązki wynikające z tzw. „ustawy Kamilka”, czyli przepisów dotyczących ochrony małoletnich.

Od 15 sierpnia 2024 r. część organizatorów warsztatów musi wdrożyć standardy ochrony małoletnich, zweryfikować osoby pracujące z dziećmi i przygotować procedury bezpieczeństwa. Problem w tym, że wiele osób nadal nie wie, czy przepisy dotyczą także małych działalności handmade i kameralnych warsztatów.

Nie zamierzam trzymać Cię w niepewności, TAK, w części przypadków wymogi te dotyczą również rękodzielników. W praktyce przepisy te mogą dotyczyć rękodzielników prowadzących warsztaty dla dzieci, jeżeli spełnione są ustawowe przesłanki dotyczące działalności z małoletnimi.

Ustawa Kamilka a warsztaty

Czy ustawa Kamilka dotyczy warsztatów rękodzielniczych?

W praktyce bardzo często tak.

Jeżeli:

  • prowadzisz warsztaty dla dzieci, 
  • masz z nimi bezpośredni kontakt, 
  • organizujesz zajęcia edukacyjne lub rozwojowe, 
  • dziecko pozostaje pod  opieką Twoją lub Twojego pracownika (zleceniobiorcy) podczas warsztatów, 

to możesz zostać uznana/y za organizatora działalności związanej z rozwijaniem zainteresowań małoletnich.

Dotyczy to nie tylko dużych firm czy fundacji. Obowiązki mogą obejmować również:

  • jednoosobową działalność gospodarczą, 
  • warsztaty organizowane okazjonalnie, 
  • zajęcia w pracowni handmade, 
  • warsztaty podczas eventów, 
  • zajęcia organizowane w kawiarni, domu kultury czy wynajętej sali. 

Kiedy zakres obowiązków jest najszerszy?

Kluczowe znaczenie ma to, czy przejmujesz opiekę nad dzieckiem.

Model 1 – dziecko zostaje bez rodzica

To sytuacja najwyższego ryzyka prawnego.

Przykłady:

  • warsztaty ceramiczne dla dzieci, 
  • półkolonie kreatywne, 
  • zajęcia plastyczne, 
  • kurs szycia dla dzieci, 
  • regularne zajęcia artystyczne. 

W takim modelu zwykle trzeba wdrożyć pełne obowiązki wynikające z ustawy.

Model 2 – warsztaty „rodzic + dziecko”

Tutaj sytuacja wygląda nieco inaczej.

Jeżeli rodzic pozostaje obecny przez cały czas warsztatów:

  • ryzyko jest mniejsze, 
  • można argumentować, że nie dochodzi do pełnego przejęcia opieki, 
  • część obowiązków może być ograniczona. 

Ale uwaga – to nie oznacza całkowitego braku obowiązków.

Nadal:

  • organizujesz aktywność skierowaną do dzieci, 
  • masz kontakt z małoletnimi, 
  • odpowiadasz za bezpieczeństwo przestrzeni i przebieg zajęć. 

Dlatego nawet przy warsztatach rodzinnych warto wdrożyć podstawowe standardy ochrony małoletnich.

Ustawa Kamilka a warsztaty

Standardy ochrony małoletnich – co musi mieć organizator warsztatów?

To najważniejszy obowiązek.

Organizator zajęć powinien posiadać spisane procedury bezpieczeństwa, czyli tzw. standardy ochrony małoletnich.

W praktyce dla warsztatów handmade taki dokument powinien zawierać m.in.:

1. Zasady kontaktu z dziećmi

Przykładowo:

  • zakaz przemocy fizycznej i psychicznej, 
  • zakaz zawstydzania, 
  • brak prywatnych wiadomości do dzieci, 
  • ograniczenie kontaktu fizycznego do sytuacji niezbędnych. 

2. Zasady komunikacji

Warto określić, że:

  • kontakt odbywa się przez rodzica, 
  • nie prowadzisz prywatnych rozmów z dzieckiem przez komunikatory, 
  • komunikacja dotycząca warsztatów odbywa się oficjalnymi kanałami. 

3. Procedurę reagowania na niepokojące sytuacje

Czyli:

  • co robisz, gdy dziecko zgłasza problem, 
  • jak reagujesz na niepokojące zachowania, 
  • kto dokumentuje sytuację, 
  • kiedy należy zawiadomić odpowiednie służby. 

4. Zasady ochrony wizerunku dziecka

To bardzo ważne przy social mediach.

W praktyce:

  • zdjęcia dzieci powinny wymagać zgody rodzica, 
  • publikacja bez zgody może naruszać przepisy, 
  • warto jasno opisać zasady fotografowania podczas warsztatów. 

5. Zasady udziału osób trzecich

Jeżeli pomaga Ci:

  • znajoma, 
  • instruktor, 
  • animator, 
  • wolontariusz, 
  • członek rodziny, 

to również warto określić zasady ich udziału i weryfikacji.

Czy trzeba sprawdzać siebie i współpracowników?

W wielu przypadkach tak.

Przepisy przewidują obowiązek weryfikacji osób dopuszczanych do pracy z dziećmi.

Może to obejmować:

  • organizatora, 
  • współpracowników, 
  • podwykonawców, 
  • osoby pomagające przy warsztatach, 
  • nawet osoby działające bez formalnej umowy. 

Jak wygląda weryfikacja?

Najczęściej obejmuje:

  1. sprawdzenie w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym, 
  2. weryfikację w Krajowym Rejestrze Karnym, 
  3. odebranie dodatkowych oświadczeń. 

Warto pamiętać, że znaczenie ma faktyczny kontakt z dziećmi, a nie forma współpracy.

Czy jednorazowe warsztaty też podlegają przepisom?

Czasami tak.

Znaczenie mają m.in.:

  • charakter wydarzenia, 
  • stopień opieki nad dzieckiem, 
  • obecność rodzica, 
  • udział innych instytucji. 

Przykładowo:

Niższe ryzyko obowiązków

  • warsztaty rodzinne, 
  • eventy „rodzic + dziecko”, 
  • krótkie zajęcia podczas targów handmade. 

Wyższe ryzyko obowiązków

  • samodzielne zajęcia dla dzieci, 
  • regularne warsztaty, 
  • półkolonie, 
  • zajęcia bez obecności rodzica. 

Jakie dokumenty warto wdrożyć?

W praktyce organizator warsztatów dla dzieci powinien mieć przynajmniej:

  • standardy ochrony małoletnich, 
  • regulamin warsztatów, 
  • formularz zgłoszeniowy, 
  • zgody rodziców, 
  • zasady publikacji wizerunku, 
  • procedurę reagowania na niepokojące sytuacje, 
  • dokumentację weryfikacji osób pracujących z dziećmi. 

Nie wiesz, jakie obowiązki dotyczą Twoich warsztatów?

Przepisy dotyczące ochrony małoletnich nie zawsze są oczywiste, a ich zakres zależy m.in. od tego, jak wyglądają Twoje zajęcia w praktyce. Jeżeli nie masz pewności: czy musisz wdrożyć standardy ochrony małoletnich, czy obejmuje Cię obowiązek weryfikacji w rejestrach, jak przygotować zgody i regulaminy, albo jak bezpiecznie zorganizować warsztaty, możesz skorzystać z konsultacji prawnej online lub konsultacji mailowej, podczas której przeanalizujemy Twoją sytuację krok po kroku i wskażę Ci dokładnie, co musisz wdrożyć w Twoim przypadku.
Ustawa Kamilka a warsztaty

Gdzie udostępnić zgody rodziców?

W formularzu zapisów warto umieścić co najmniej zgodę na udział dziecka w warsztatach, informację o zasadach bezpieczeństwa, zgodę dotyczącą wizerunku, potwierdzenie zapoznania się ze standardami ochrony małoletnich. Pamiętaj, że każda z tych kwestii musi być możliwa do zaznaczenia odrębnie.

Co grozi za brak wdrożenia?

Brak odpowiednich procedur może wiązać się z poważnymi konsekwencjami.

W zależności od sytuacji możliwa jest:

  • odpowiedzialność karna, 
  • odpowiedzialność cywilna, 
  • problemy w razie kontroli lub incydentu, 
  • zakaz pracy z dziećmi. 

Dlatego nawet małe działalności handmade nie powinny ignorować swoich obowiązków.

Minimalna checklista dla organizatora warsztatów dla dzieci
Dokumenty
• standardy ochrony małoletnich,
• regulamin warsztatów,
• zgody rodziców,
• formularz zgłoszeniowy.
Bezpieczeństwo
• zasady kontaktu z dziećmi,
• zasady robienia zdjęć,
• procedura reagowania,
• dostosowanie narzędzi do wieku uczestników.
Weryfikacja
• sprawdzenie osób pracujących z dziećmi,
• dokumentacja weryfikacji.
Komunikacja z rodzicem
• jasne zasady udziału,
• sposób kontaktu,
• informacje o bezpieczeństwie.

Ustawa Kamilka a warsztaty handmade – najważniejszy wniosek

Największe znaczenie ma sposób organizacji Twoich warsztatów i faktyczny model pracy z dziećmi.

Żeby ustalić, czy podlegasz obowiązkom zadaj sobie to pytanie:

👉 Czy w ramach warsztatów dochodzi do zorganizowanej aktywności z udziałem małoletnich, w której uczestnicy pozostają pod moją faktyczną organizacją i odpowiedzialnością?

Kolejne ważne pytanie brzmi:

czy w trakcie warsztatów dochodzi do sytuacji, w której dziecko pozostaje pod Twoją bezpośrednią organizacją i odpowiedzialnością, czy też cały czas obecny jest rodzic lub opiekun.

Jeżeli prowadzisz zajęcia, podczas których dziecko pozostaje pod Twoją opieką (bez stałej obecności rodzica), co do zasady należy liczyć się z pełnym zakresem obowiązków wynikających z przepisów dotyczących ochrony małoletnich, w tym obowiązkiem wdrożenia standardów i weryfikacji osób dopuszczanych do pracy z dziećmi.

Jeżeli natomiast warsztaty odbywają się w formule „rodzic + dziecko”, a opiekun pozostaje obecny przez cały czas zajęć, zakres ryzyk i obowiązków może być w praktyce mniejszy, jednak nie oznacza to automatycznego wyłączenia stosowania przepisów. Nadal należy każdorazowo ocenić charakter zajęć oraz wdrożyć podstawowe zasady bezpieczeństwa i ochrony małoletnich.

W praktyce wdrożenie podstawowych rozwiązań organizacyjnych nie musi być skomplikowane. Najczęściej obejmuje ono dobrze przygotowany regulamin, podstawowe standardy ochrony małoletnich oraz uporządkowane zgody i procedury.

Dzięki temu:

  • zwiększasz bezpieczeństwo dzieci, 
  • działasz w sposób bardziej profesjonalny i transparentny, 
  • ograniczasz ryzyko prawne, 
  • budujesz zaufanie rodziców i uczestników warsztatów. 

FAQ – najczęstsze pytania organizatorów warsztatów

Czy małe warsztaty handmade też podlegają ustawie Kamilka?

Tak, przepisy mogą dotyczyć również jednoosobowych działalności i kameralnych warsztatów dla dzieci.

Czy obecność rodzica zwalnia z obowiązków?

Nie całkowicie. Może ograniczać zakres obowiązków, ale nadal warto mieć podstawowe standardy bezpieczeństwa i zgody rodziców. W niektórych modelach warsztatów rodzinnych zakres obowiązków może być ograniczony, jednak każdorazowo należy ocenić, czy dochodzi do faktycznej pracy z małoletnimi oraz czy spełnione są przesłanki ustawowe do weryfikacji.

Czy trzeba mieć standardy ochrony małoletnich na piśmie?

Tak – powinny być spisane i dostępne dla rodziców.

Czy trzeba sprawdzać pomocnika bez umowy?

W wielu przypadkach tak. Znaczenie ma kontakt z dziećmi, a nie forma współpracy.

Czy można robić zdjęcia dzieci na warsztatach?

Tak, ale trzeba wcześniej uzyskać zgodę rodzica lub opiekuna. Dla własnego bezpieczeństwa prawnego zgoda powinna być pisemna i zaarchiwizowana.

Czy regulamin warsztatów wystarczy?

Nie zawsze. Regulamin to tylko jeden z elementów. Często potrzebne są także standardy ochrony małoletnich, zgody rodziców i procedury bezpieczeństwa.

Zobacz więcej

Rękodzieło okiem prawnika

Szkolenie prawne dla rękodzielników – o co najczęściej pytają twórcy?

Spis treści – o co pytają rękodzielnicy? Rękodzieło to nie tylko kreatywność, talent i sprzedaż własnych produktów. To także działalność, która wiąże się z konkretnymi obowiązkami prawnymi – często takimi, o których twórcy dowiadują się dopiero wtedy, gdy pojawia się problem. Podczas ostatniego szkolenia prawnego

Czytaj więcej