Spis treści – Ustawa Kamilka a warsztaty dla dzieci
Prowadzisz warsztaty dla dzieci? Organizujesz zajęcia kreatywne, ceramiczne, szydełkowe, artystyczne albo sensoryczne? A może uczysz innych rękodzielników, jak legalnie prowadzić warsztaty?
W takim razie bardzo możliwe, że dotyczą Cię obowiązki wynikające z tzw. „ustawy Kamilka”, czyli przepisów dotyczących ochrony małoletnich.
Od 15 sierpnia 2024 r. część organizatorów warsztatów musi wdrożyć standardy ochrony małoletnich, zweryfikować osoby pracujące z dziećmi i przygotować procedury bezpieczeństwa. Problem w tym, że wiele osób nadal nie wie, czy przepisy dotyczą także małych działalności handmade i kameralnych warsztatów.
Nie zamierzam trzymać Cię w niepewności, TAK, w części przypadków wymogi te dotyczą również rękodzielników. W praktyce przepisy te mogą dotyczyć rękodzielników prowadzących warsztaty dla dzieci, jeżeli spełnione są ustawowe przesłanki dotyczące działalności z małoletnimi.
Czy ustawa Kamilka dotyczy warsztatów rękodzielniczych?
W praktyce bardzo często tak.
Jeżeli:
- prowadzisz warsztaty dla dzieci,
- masz z nimi bezpośredni kontakt,
- organizujesz zajęcia edukacyjne lub rozwojowe,
- dziecko pozostaje pod opieką Twoją lub Twojego pracownika (zleceniobiorcy) podczas warsztatów,
to możesz zostać uznana/y za organizatora działalności związanej z rozwijaniem zainteresowań małoletnich.
Dotyczy to nie tylko dużych firm czy fundacji. Obowiązki mogą obejmować również:
- jednoosobową działalność gospodarczą,
- warsztaty organizowane okazjonalnie,
- zajęcia w pracowni handmade,
- warsztaty podczas eventów,
- zajęcia organizowane w kawiarni, domu kultury czy wynajętej sali.
Kiedy zakres obowiązków jest najszerszy?
Kluczowe znaczenie ma to, czy przejmujesz opiekę nad dzieckiem.
Model 1 – dziecko zostaje bez rodzica
To sytuacja najwyższego ryzyka prawnego.
Przykłady:
- warsztaty ceramiczne dla dzieci,
- półkolonie kreatywne,
- zajęcia plastyczne,
- kurs szycia dla dzieci,
- regularne zajęcia artystyczne.
W takim modelu zwykle trzeba wdrożyć pełne obowiązki wynikające z ustawy.
Model 2 – warsztaty „rodzic + dziecko”
Tutaj sytuacja wygląda nieco inaczej.
Jeżeli rodzic pozostaje obecny przez cały czas warsztatów:
- ryzyko jest mniejsze,
- można argumentować, że nie dochodzi do pełnego przejęcia opieki,
- część obowiązków może być ograniczona.
Ale uwaga – to nie oznacza całkowitego braku obowiązków.
Nadal:
- organizujesz aktywność skierowaną do dzieci,
- masz kontakt z małoletnimi,
- odpowiadasz za bezpieczeństwo przestrzeni i przebieg zajęć.
Dlatego nawet przy warsztatach rodzinnych warto wdrożyć podstawowe standardy ochrony małoletnich.
Standardy ochrony małoletnich – co musi mieć organizator warsztatów?
To najważniejszy obowiązek.
Organizator zajęć powinien posiadać spisane procedury bezpieczeństwa, czyli tzw. standardy ochrony małoletnich.
W praktyce dla warsztatów handmade taki dokument powinien zawierać m.in.:
1. Zasady kontaktu z dziećmi
Przykładowo:
- zakaz przemocy fizycznej i psychicznej,
- zakaz zawstydzania,
- brak prywatnych wiadomości do dzieci,
- ograniczenie kontaktu fizycznego do sytuacji niezbędnych.
2. Zasady komunikacji
Warto określić, że:
- kontakt odbywa się przez rodzica,
- nie prowadzisz prywatnych rozmów z dzieckiem przez komunikatory,
- komunikacja dotycząca warsztatów odbywa się oficjalnymi kanałami.
3. Procedurę reagowania na niepokojące sytuacje
Czyli:
- co robisz, gdy dziecko zgłasza problem,
- jak reagujesz na niepokojące zachowania,
- kto dokumentuje sytuację,
- kiedy należy zawiadomić odpowiednie służby.
4. Zasady ochrony wizerunku dziecka
To bardzo ważne przy social mediach.
W praktyce:
- zdjęcia dzieci powinny wymagać zgody rodzica,
- publikacja bez zgody może naruszać przepisy,
- warto jasno opisać zasady fotografowania podczas warsztatów.
5. Zasady udziału osób trzecich
Jeżeli pomaga Ci:
- znajoma,
- instruktor,
- animator,
- wolontariusz,
- członek rodziny,
to również warto określić zasady ich udziału i weryfikacji.
Czy trzeba sprawdzać siebie i współpracowników?
W wielu przypadkach tak.
Przepisy przewidują obowiązek weryfikacji osób dopuszczanych do pracy z dziećmi.
Może to obejmować:
- organizatora,
- współpracowników,
- podwykonawców,
- osoby pomagające przy warsztatach,
- nawet osoby działające bez formalnej umowy.
Jak wygląda weryfikacja?
Najczęściej obejmuje:
- sprawdzenie w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym,
- weryfikację w Krajowym Rejestrze Karnym,
- odebranie dodatkowych oświadczeń.
Warto pamiętać, że znaczenie ma faktyczny kontakt z dziećmi, a nie forma współpracy.
Czy jednorazowe warsztaty też podlegają przepisom?
Czasami tak.
Znaczenie mają m.in.:
- charakter wydarzenia,
- stopień opieki nad dzieckiem,
- obecność rodzica,
- udział innych instytucji.
Przykładowo:
Niższe ryzyko obowiązków
- warsztaty rodzinne,
- eventy „rodzic + dziecko”,
- krótkie zajęcia podczas targów handmade.
Wyższe ryzyko obowiązków
- samodzielne zajęcia dla dzieci,
- regularne warsztaty,
- półkolonie,
- zajęcia bez obecności rodzica.
Jakie dokumenty warto wdrożyć?
W praktyce organizator warsztatów dla dzieci powinien mieć przynajmniej:
- standardy ochrony małoletnich,
- regulamin warsztatów,
- formularz zgłoszeniowy,
- zgody rodziców,
- zasady publikacji wizerunku,
- procedurę reagowania na niepokojące sytuacje,
- dokumentację weryfikacji osób pracujących z dziećmi.
Nie wiesz, jakie obowiązki dotyczą Twoich warsztatów?
Gdzie udostępnić zgody rodziców?
W formularzu zapisów warto umieścić co najmniej zgodę na udział dziecka w warsztatach, informację o zasadach bezpieczeństwa, zgodę dotyczącą wizerunku, potwierdzenie zapoznania się ze standardami ochrony małoletnich. Pamiętaj, że każda z tych kwestii musi być możliwa do zaznaczenia odrębnie.
Co grozi za brak wdrożenia?
Brak odpowiednich procedur może wiązać się z poważnymi konsekwencjami.
W zależności od sytuacji możliwa jest:
- odpowiedzialność karna,
- odpowiedzialność cywilna,
- problemy w razie kontroli lub incydentu,
- zakaz pracy z dziećmi.
Dlatego nawet małe działalności handmade nie powinny ignorować swoich obowiązków.
| Minimalna checklista dla organizatora warsztatów dla dzieci |
| Dokumenty |
|
• standardy ochrony małoletnich, • regulamin warsztatów, • zgody rodziców, • formularz zgłoszeniowy. |
| Bezpieczeństwo |
|
• zasady kontaktu z dziećmi, • zasady robienia zdjęć, • procedura reagowania, • dostosowanie narzędzi do wieku uczestników. |
| Weryfikacja |
|
• sprawdzenie osób pracujących z dziećmi, • dokumentacja weryfikacji. |
| Komunikacja z rodzicem |
|
• jasne zasady udziału, • sposób kontaktu, • informacje o bezpieczeństwie. |
Ustawa Kamilka a warsztaty handmade – najważniejszy wniosek
Największe znaczenie ma sposób organizacji Twoich warsztatów i faktyczny model pracy z dziećmi.
Żeby ustalić, czy podlegasz obowiązkom zadaj sobie to pytanie:
👉 Czy w ramach warsztatów dochodzi do zorganizowanej aktywności z udziałem małoletnich, w której uczestnicy pozostają pod moją faktyczną organizacją i odpowiedzialnością?
Kolejne ważne pytanie brzmi:
czy w trakcie warsztatów dochodzi do sytuacji, w której dziecko pozostaje pod Twoją bezpośrednią organizacją i odpowiedzialnością, czy też cały czas obecny jest rodzic lub opiekun.
Jeżeli prowadzisz zajęcia, podczas których dziecko pozostaje pod Twoją opieką (bez stałej obecności rodzica), co do zasady należy liczyć się z pełnym zakresem obowiązków wynikających z przepisów dotyczących ochrony małoletnich, w tym obowiązkiem wdrożenia standardów i weryfikacji osób dopuszczanych do pracy z dziećmi.
Jeżeli natomiast warsztaty odbywają się w formule „rodzic + dziecko”, a opiekun pozostaje obecny przez cały czas zajęć, zakres ryzyk i obowiązków może być w praktyce mniejszy, jednak nie oznacza to automatycznego wyłączenia stosowania przepisów. Nadal należy każdorazowo ocenić charakter zajęć oraz wdrożyć podstawowe zasady bezpieczeństwa i ochrony małoletnich.
W praktyce wdrożenie podstawowych rozwiązań organizacyjnych nie musi być skomplikowane. Najczęściej obejmuje ono dobrze przygotowany regulamin, podstawowe standardy ochrony małoletnich oraz uporządkowane zgody i procedury.
Dzięki temu:
- zwiększasz bezpieczeństwo dzieci,
- działasz w sposób bardziej profesjonalny i transparentny,
- ograniczasz ryzyko prawne,
- budujesz zaufanie rodziców i uczestników warsztatów.
FAQ – najczęstsze pytania organizatorów warsztatów
Czy małe warsztaty handmade też podlegają ustawie Kamilka?
Tak, przepisy mogą dotyczyć również jednoosobowych działalności i kameralnych warsztatów dla dzieci.
Czy obecność rodzica zwalnia z obowiązków?
Nie całkowicie. Może ograniczać zakres obowiązków, ale nadal warto mieć podstawowe standardy bezpieczeństwa i zgody rodziców. W niektórych modelach warsztatów rodzinnych zakres obowiązków może być ograniczony, jednak każdorazowo należy ocenić, czy dochodzi do faktycznej pracy z małoletnimi oraz czy spełnione są przesłanki ustawowe do weryfikacji.
Czy trzeba mieć standardy ochrony małoletnich na piśmie?
Tak – powinny być spisane i dostępne dla rodziców.
Czy trzeba sprawdzać pomocnika bez umowy?
W wielu przypadkach tak. Znaczenie ma kontakt z dziećmi, a nie forma współpracy.
Czy można robić zdjęcia dzieci na warsztatach?
Tak, ale trzeba wcześniej uzyskać zgodę rodzica lub opiekuna. Dla własnego bezpieczeństwa prawnego zgoda powinna być pisemna i zaarchiwizowana.
Czy regulamin warsztatów wystarczy?
Nie zawsze. Regulamin to tylko jeden z elementów. Często potrzebne są także standardy ochrony małoletnich, zgody rodziców i procedury bezpieczeństwa.

